Diyetisyen olarak kendi danışanlarınızla çalışmak istiyor ancak ofis açma ve ruhsat masraflarına girmek istemiyor musunuz? Evden diyetisyenlik yapmak veya yalnızca görüntülü görüşmelerle online danışmanlık vermek cazip görünebilir. Ancak bu hizmetlerin yasal olarak sunulabilmesi için belirli şartların yerine getirilmesi gerekiyor.
29 Mart 2025 tarihli Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkında Yönetmelik, diyetisyenlerin kendi adına ruhsatlı bir Sağlık Meslek Hizmet Birimi (SMHB) olmadan sağlık hizmeti sunmasını yasaklıyor. Online danışmanlık içinse ayrıca uzaktan sağlık hizmeti faaliyet izni ve Bakanlığa tescilli bir yazılım gerekiyor.
Peki evden diyetisyenlik yapmak mümkün mü? Hastanede çalışan diyetisyenler mesai dışında online danışmanlık verebilir mi? Ruhsatsız çalışmanın yaptırımları neler? Yanıtları birlikte inceleyelim.
Online koçluk veya danışmanlık demek yasal durumu değiştirir mi?
Hayır. Bir hizmete “beslenme koçluğu”, “online danışmanlık” veya “kişiye özel beslenme programı” adı verilmesi, sunulan hizmetin niteliğini değiştirmez.
29 Mart 2025 tarihli Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkında Yönetmelik'in 21. maddesinin 9. fıkrasına göre sağlık meslek mensupları, kendi adlarına ruhsatlandırılmış sağlık meslek hizmet birimi olmadan danışmanlık, eğitim, koçluk veya başka bir isim altında sağlık hizmeti sunamaz.
Bu nedenle diyetisyenlik mesleği kapsamında kişiye özel beslenme danışmanlığı veriyorsanız, hizmetin adından bağımsız olarak ilgili ruhsat ve çalışma şartlarına uymanız gerekir.
Yönetmelik öncesinde farklı isimler altında faaliyet gösteren iş yerleri için tanınan uyum süresi de 31 Aralık 2025 tarihinde sona ermiştir.
Evden diyetisyenlik yapmak yasal mı?
Evden diyetisyenlik konusunda önemli ayrım, evden çalışmak ile konutun bir bölümünü ruhsatlı sağlık meslek hizmet birimi olarak kullanmaktır.
Yönetmelikte konutta SMHB açılmasını doğrudan yasaklayan bir ifade bulunmuyor. Ancak birimin belirlenen fiziki şartları karşılaması gerekiyor.
Yönetmeliğe göre sağlık meslek hizmet birimi:
- Müstakil bir binada veya sağlık hizmetinin sunulduğu alanların bütünlük oluşturduğu bağımsız bir bölümde kurulmalı.
- En az 10 m² büyüklüğünde, içinde lavabo bulunan bir uygulama odasına sahip olmalı.
- En az 8 m² büyüklüğünde bir bekleme salonu bulundurmalı.
- Engelli kullanımına uygun tuvalet şartını karşılamalı.
- Gerekli yapı, tapu veya kira ve yangın tedbirlerine ilişkin belgeleri sunabilmeli.
Ayrıca birimde başka amaçla kullanılan iş yeri veya denetimde gösterilemeyecek kapalı alan bulunamaz.
Bu nedenle yaşadığınız evin bir odasını ofise dönüştürerek ruhsat almak her durumda mümkün değildir. Bağımsız bölümün kullanım niteliği, yapı belgeleri ve diğer şartlar birlikte değerlendirilmelidir. Özellikle mesken olarak kayıtlı bir yer kiralamadan önce İl Sağlık Müdürlüğünden ve gerektiğinde belediyeden yazılı bilgi almanız önemlidir.
Fiziki şartlar ve başvuru belgeleri hakkında daha fazla bilgi için Diyetisyen ruhsatı nasıl alınır? rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Ruhsatı olan diyetisyenler online danışmanlık verebilir mi?
Evet, ancak SMHB ruhsatı tek başına online sağlık hizmeti sunmak için yeterli değildir.
10 Şubat 2022 tarihli Uzaktan Sağlık Hizmetlerinin Sunumu Hakkında Yönetmelik kapsamında üç temel şart bulunur:
- Uzaktan sağlık hizmeti faaliyet izni: Hizmet sunulacak sağlık tesisi için İl Sağlık Müdürlüğüne başvuru yapılmalı ve faaliyet izin belgesi alınmalıdır.
- Tescilli USBS yazılımı: Görüntülü, sesli veya yazılı uzaktan sağlık hizmeti sunumunda kullanılan sistemin Sağlık Bakanlığı tarafından tescil edilmiş olması gerekir.
- Görüşme ve veri güvenliği: Danışanın kimliği doğrulanmalı, hizmet öncesinde gerekli bilgilendirme yapılmalı ve açık rıza olmadan görüşme kaydedilmemelidir.
Bu nedenle WhatsApp görüntülü araması veya genel amaçlı toplantı uygulamaları, Bakanlığa tescilli bir uzaktan sağlık bilgi sisteminin yerini kendiliğinden tutmaz.
Faaliyet izni, başvuru belgeleri ve USBS şartları hakkında ayrıntılı bilgi için Diyetisyenler için online danışmanlık ve USBS rehberimizi okuyabilirsiniz.
Hastanede çalışan diyetisyenler mesai dışında online danışmanlık verebilir mi?
Burada diyetisyenin çalışma statüsü önemlidir.
657 sayılı Kanun'a tabi devlet memurları: Kanunun 28. maddesi, memurların mesleki faaliyette veya serbest meslek icrasında bulunmak üzere ofis, büro ve muayenehane açmasını ve özel iş yerlerinde çalışmasını yasaklar. Bu nedenle mesai saatleri dışında olması, memurlar açısından tek başına serbest çalışma hakkı sağlamaz.
Özel hastane veya başka bir kurumda çalışan diyetisyenler: Çalışma statüsü, sözleşme ve ilgili mevzuat birlikte değerlendirilmelidir. Kamu işçisi veya farklı sözleşmeli statülerde çalışan kişiler için de 657 sayılı Kanun'un doğrudan uygulanacağını varsaymamak gerekir.
Ayrıca kendi adına ruhsatlı SMHB açarak serbest çalışan sağlık meslek mensupları, yönetmeliğin 16. maddesi uyarınca başka bir sağlık kuruluşunda çalışamaz.
Kendi durumunuz için kurumunuzun personel biriminden yazılı görüş almanız en güvenli yoldur.
Spor salonu veya güzellik merkezinde diyetisyenlik yapılabilir mi?
Spor salonu, güzellik merkezi veya eczanenin kendi iş yeri ruhsatı, diyetisyenlik sağlık hizmeti sunma yetkisi vermez.
Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkında Yönetmelik, başka kurumlardan alınan ruhsat, yetki belgesi veya izinlerle sağlık hizmeti sunulmasını yasaklar.
Bu nedenle bu işletmelerin ruhsatına dayanarak bağımsız diyetisyenlik hizmeti vermek mümkün değildir. Çalışma şeklinizin yasal olup olmadığı, işletmenin sağlık tesisi statüsü ve sizin çalışma belgeniz gibi unsurlara göre değerlendirilmelidir.
Ruhsatsız online diyetisyenlik yapmanın cezası nedir?
Ruhsatsız veya yetkisiz sağlık hizmeti sunulması, yalnızca idari bir eksiklik olarak değerlendirilmez.
3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun ek 11. maddesi kapsamında ruhsatsız veya yetkisiz sağlık hizmeti veren ya da verdirenler için bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası öngörülmektedir.
Ayrıca özel izne tabi sağlık hizmet birimlerinin gerekli izinler olmadan açılması veya işletilmesi durumunda idari yaptırımlar da gündeme gelebilir. Uygulanacak yaptırım, ihlalin niteliğine ve ilgili mevzuat hükümlerine göre belirlenir.
Bu nedenle hizmete başlamadan önce ruhsat ve izin süreçlerini tamamlamak önemlidir.
Yasal olarak online diyetisyenlik yapmak için hangi adımlar izlenmeli?
Kendi adına serbest çalışmak ve online sağlık hizmeti sunmak isteyen diyetisyenler için genel süreç şöyledir:
- Serbest meslek icrası bakımından çalışma statünüzün uygunluğunu kontrol edin.
- SMHB için gerekli fiziki şartları karşılayan bir yer belirleyin.
- Gerekli belgelerle İl Sağlık Müdürlüğüne başvurarak SMHB ruhsatınızı alın.
- Danışan kayıtlarınızı ve sağlık verilerinizi Bakanlığın kayıt tescil sisteminde kayıtlı bir yazılımla yönetin.
- Online hizmet sunacaksanız tescilli bir USBS yazılımı seçin.
- Uzaktan sağlık hizmeti faaliyet izni için gerekli başvuruyu tamamlayın.
Başvuru belgeleri ve uygulama detayları il bazında farklılık gösterebileceğinden, işlem öncesinde İl Sağlık Müdürlüğünüzle görüşmeniz faydalı olacaktır.
Mangolif ile online diyetisyenlik için gerekli dijital altyapı
Online danışmanlıkta yalnızca görüntülü görüşme yapabilmek yeterli değildir. Danışan kayıtlarının, anamnezlerin, görüşmelerin ve sağlık verilerinin de uygun altyapıyla yönetilmesi gerekir.
Mangolif'in geliştiricisi Kaktüs Dev Yazılım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Sağlık Bakanlığı Kayıt Tescil Sistemi'nde Aktif MBYS ve Aktif USBS listelerinde yer almaktadır.
Mangolif ile:
- Danışan kayıtlarını ve dijital anamnez formlarını yönetebilir,
- Online görüşmelerinizi gerçekleştirebilir,
- Yapay zeka desteğiyle diyet listeleri hazırlayabilir,
- Randevu ve seans süreçlerini takip edebilir,
- Ölçüm ve danışan gelişim kayıtlarını tek panelde tutabilirsiniz.
Online danışmanlık ve ruhsat süreçlerinizde ihtiyaç duyduğunuz dijital altyapıyı tek platformda yönetmek için Mangolif'i ücretsiz deneyebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat ve uygulamalar değişebilir. Kendi çalışma statünüz, ruhsat ve faaliyet izni koşullarınız için İl Sağlık Müdürlüğünden ve gerektiğinde hukuk uzmanından bilgi alınız.
